Aktualności · Fundacja VIBE w Małopolsce

Naukowcy, którzy zmienili świat – konkurs w SP 106 w Krakowie

Jedno zdjęcie z 1927 roku. 29 osób. 17 Nagród Nobla. I pytanie, które Fundacja VIBE zadaje uczniom klas 3 Szkoły Podstawowej nr 106 w Krakowie: kto stoi na tej fotografii i dlaczego zmienił twoje życie?

Jedno zdjęcie warte tysiąca lekcji

Październik 1927, Bruksela. W hotelu Métropole spotyka się 29 największych umysłów epoki. Albert Einstein, Maria Skłodowska-Curie, Niels Bohr, Werner Heisenberg, Max Planck, Erwin Schrödinger – to tylko część z nich. Rozmawiają o budowie materii, naturze światła i granicach tego, co można poznać. Fotografuje ich Benjamin Couprie.

Zdjęcie z V Konferencji Solvaya przeszło do historii jako „najinteligentniejsza fotografia wszechczasów”. Spośród 29 uwiecznionych na niej osób aż 17 zdobyło Nagrodę Nobla. Żadne inne zdjęcie nie skupia w jednym kadrze tylu odkryć, które zmieniły dosłownie wszystko – od leków, przez telefony komórkowe, po reaktory atomowe i skanery MRI.

To właśnie ta fotografia stała się punktem wyjścia dla konkursu, który Fundacja VIBE organizuje w SP 106 w Krakowie dla uczniów klas 3.

Konkurs „Naukowcy, którzy zmienili świat (Solvay 1927)”

Każda para uczestników losuje jedną z osób ze zdjęcia konferencji Solvaya. Zadanie? Stworzyć ręcznie wykonany plakat A3 lub A2 – kolaż z portretem, imieniem, dziedziną nauki, dokonaniami, nagrodami i ciekawostkami. A potem: 3-minutowa prezentacja w dowolnej formie – może być klasyczna prezentacja, wiersz, piosenka albo scenka.

Prace są oceniane pod kątem zgodności z tematem, estetyki, kreatywności, poprawności merytorycznej oraz współpracy w parze i sposobu prezentacji.

Terminy

• Ogłoszenie konkursu: 15 maja
• Prezentacje w klasach: początek czerwca
• Finał i ogłoszenie zwycięzcy: 15–19 czerwca

Opiekunem szkolnym konkursu jest Katarzyna Mróz. Dokładne terminy prezentacji i ogłoszenia wyników podane zostaną w osobnym ogłoszeniu.

Po co uczyć dzieci historii wielkich naukowców?

To pytanie słyszymy regularnie. Odpowiedź jest prosta: bo nauka to nie suche wzory – to ludzie i ich wybory.

Maria Skłodowska-Curie prowadziła badania w warunkach, które dziś nazwalibyśmy nieludzkimi – bez ogrzewania, bez funduszy, z dwójką małych dzieci. Albert Einstein był uchodźcą, który musiał opuścić Niemcy po dojściu Hitlera do władzy. Niels Bohr uciekł z okupowanej Danii łodzią przez Morze Północne. Werner Heisenberg jako 24-latek sformułował zasadę nieoznaczoności, przewracając do góry nogami klasyczne wyobrażenie o fizyce.

To nie są postacie z podręcznika. To ludzie z krwi i kości, którzy mimo przeszkód – politycznych, finansowych, osobistych – zmienili sposób, w jaki rozumiemy świat.

Co dziecko zyskuje, poznając historię naukowców?

• Model wytrwałości – Einstein był wyrzucany ze szkół, Curie odmawiano miejsca na uczelni. Dzieci widzą, że porażka to nie koniec.
• Zrozumienie nauki jako procesu – odkrycia nie pojawiają się znikąd. To lata pracy, współpracy i sporów z innymi uczonymi.
• Kontekst dla wiedzy szkolnej – gdy dziecko wie, że prawa ruchu Newtona doprowadziły do rakiet kosmicznych, fizyka przestaje być abstrakcją.
• Wzorce różnorodne – wśród uczestników konferencji Solvaya 1927 była jedna kobieta: Maria Skłodowska-Curie. Jedyna, która zdobyła Nobla dwukrotnie, w dwóch różnych dziedzinach.
• Inspiracja do własnych pytań – dzieci, które znają historię odkryć, częściej pytają „dlaczego?” zamiast „ile stron mam się nauczyć?”

Dlaczego format konkursowy działa

W programach Fundacji VIBE stawiamy na doświadczeniową formułę – dziecko uczy się przez działanie, nie przez słuchanie. Konkurs „Solvay 1927″ to właśnie taka formuła w praktyce.

Para uczniów nie czyta o naukowcu – ona go bada. Tworzy plakat, czyli syntetyzuje wiedzę w formę wizualną. Następnie prezentuje – czyli uczy się mówić publicznie, bronić swojego wyboru, zainteresować rówieśników. A wszystko w parze, bo współpraca to kompetencja tak samo ważna jak wiedza.

Trzy minuty przed klasą uczą więcej niż trzydzieści minut słuchania nauczyciela. Tak przynajmniej mówią nam dzieci – i my im wierzymy.

SP 106 i Fundacja VIBE – wspólne działania w Krakowie

Szkoła Podstawowa nr 106 w Krakowie jest jedną ze szkół, z którymi Fundacja VIBE współpracuje w ramach programów edukacyjnych. Konkurs „Solvay 1927″ to jeden z projektów realizowanych bezpośrednio w klasach – bez zadań domowych, bez dodatkowego obciążenia dla rodziców, w całości w ramach czasu szkolnego.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej o tym, jak nasze programy działają i czy są dostępne w Twojej okolicy – zapraszamy do kontaktu.